Otomobil markaları, motor ve şanzıman teknolojisinin yanı sıra aracın güvenlik sistemlerine de büyük önem verirler. Güvenlik deyince de ilk akla gelen aracın fren sistemleridir. Fren sistemleri ABS ile aracın merkezi sistemine bağlanmıştır.
1980’li yıllarda yaygınlaşmaya başlayan ve artık tüm araçlarda standart olan ABS (Anti-lock Braking System), tekerleklerin frenleme sırasında kilitlenmesini önleyerek sürücünün direksiyon kontrolünü koruyan bir güvenlik sistemidir. ABS sistemi sonrasında otomobillerde ve tüm otomotiv sektöründe sensör destekli yazılımlarla sürüş güvenliğini artırıcı yeni yazılımlar ve sistemler geliştirilmiştir. Bu yönüyle ABS halen 3.ve 4.kademe otonom sürüş özelliği ile yollara çıkan yeni modellerin de öncülü sayılabilecek bir özelliktir.
ABS'nin fren mesafesini her koşulda kısaltacağı bilgisi yaygın bir yanılgı olarak sürekli karşımıza çıkar. Bunu not ettikten sonra ABS'nin temel işlevi ve fren mesafesine etkisini şöyle özetleyebiliriz:
Tekerlek Kilitlenmesini Önler: Sert frenajda tekerleklerin kilitlenmesini sensörlerle algılayarak fren basıncını milisaniyelerle ölçekte ayarlar (pompalama efekti). Bu sayede araç kaymaz ve lastiklerin yolla teması sürer.
Direksiyon Hakimiyeti Sağlar: ABS olmayan araçlarda kilitlenen tekerlekler direksiyon tepkisini kaybettirir. ABS sayesinde fren yaparken manevra yapabilirsiniz (örneğin, engelden kaçmak).
Farklı Zeminlerde Optimize Çalışır: Islak, karlı, kaygan veya gevşek yüzeylerde (kum, çakıl) geleneksel frene göre daha etkilidir.
Bunun ötesinde kuru asfaltta ABS, genellikle standart frenleme ile benzer veya bir miktar daha uzun mesafede durdurur. Çünkü pompalama etkisi, maksimum sürtünme sınırında çalışır ve tekerleklerin tamamen durmasını geciktirir. Kaygan zeminde ise ABS, fren mesafesini belirgin şekilde kısaltır. Örneğin, karlı yolda kilitlenen tekerlekler kayar, ABS ise lastiğin tutunmasını sürdürür. Her durumda araç stabilitesini artırarak mesafe kısalmıyorsa bile savrulma veya kaymayı önleyerek kaza riskini azaltır.
ABS'nin etkinliği, lastiklerin durumu (diyagram derinliği, basınç), yol yüzeyi ve sürücünün frenaj tekniğiyle doğrudan ilişkilidir. Doğru kullanım için fren pedalına sert ve sürekli basmak gerekir, pompalama yapılmaz. ABS’yi ilk defa kullananlar pedalın yaptığı pompalama efektini yanlış anlayarak frenin tutmadığını sanabilir. Özetle, ABS fren mesafesini mutlaka kısaltmaz ancak kontrolü kaybetmeden güvenli duruş sağlar.
ABS sonrası geliştirilen ve o zamanlar yenilikçi özelliklerden sayılan diğer gelişmiş sistemlere şöyle bir bakalım:
Bu sistemlerin tümü, ABS'nin sağladığı tekerlek kontrol altyapısı üzerine inşa edilmiştir ve sürüş dinamiklerini iyileştirmek için birbirleriyle entegre çalışır. Bu sistemlerin biri veya birkaçının bulıunduğu tüm araçlarda ABS standarttır.
Yıllar içinde ABS dışında da frenlemeye destek veren ve frenlemeyle kalkışı birbiriyle örtüştüren sistemler devreye alınmıştır. Bunlardan en bilineni Hill Holder (Yokuş Kalkış Desteği) sistemidir. Bu sistem, manuel vitesli araçlarda yokuşta kalkış sırasında aracın geri kaymasını önleyen bir mekanizmadır. İlginç bir şekilde, bu teknolojinin kökenleri 1930'lara kadar uzanır ve Studebaker tarafından 1936'da patentlenmiştir. 1950'lerde Hewlett-Packard'ın (HP) otomobil birimi olan HP Automotive tarafından bazı prototip araçlarda deneysel olarak kullanıldı.
Asıl yaygınlaşması ise Subaru'nun 1970'lerde bu sistemi üretim araçlarına (özellikle Leone modeline) entegre etmesiyle oldu. Subaru, sistemde hidrolik fren basıncını geçici olarak tutarak sürücünün ayağını fren pedalından gaz pedalına geçirdiği anda aracın sabit kalmasını sağladı. Günümüzde birçok otomobil markası (özellikle CVT veya manuel şanzımanlı modellerde) benzer sistemleri "Hill Start Assist" adıyla sunuyor. Subaru'nun Hill Holder'ı, ABS hidroliğinden bağımsız tamamen mekanik bir tasarımdı ve sürücüyü yokuşta "el freni dansından" kurtarmak için devrim niteliğindeydi! Yokuşlarda aracı kaydırma kâbusu yaşayan acemi sürücüler için ise kurtarıcı niteliğindeydi.
Bunun dışında otomatik hız kontrolü (adaptive cruise control) ve acil fren destek sistemleri, modern araçlarda artık neredeyse standart hale geldi. Bu sistemlerin verimli çalışması ise her zaman aracın fren ekipmanının ve lastiklerinin sağlamlığına bağlı kalmaya devam etti.
Tüm Marka ve Modelleri Sizin İçin Araştırıyoruz
Siz de araç karşılaştırma sayfamızdan birbirinden farklı özelliklere sahip araçlara tek bir tıkla göz atabilir ve dilediğiniz araçları anında karşılaştırabilirsiniz.
Sifiraracal.com, sitemiz üzerinden otomobil kampanyalarını inceleyebilir, tek bir tıkla sıfır araç kampanyalarına ulaşabilir ve anında size özel ücretsiz fiyat teklifi alabilirsiniz.
Giriş
